Rahim, rahim içi ve tüplerin değerlendirilmesi için kullanılan yöntemler ilaçlı rahim filmi ( histerosalpingografi ) , histeroskopi, sonohisterografi, sonosalpingografi ve laparoskopidir.
Rahiç içi ve tüplerin değerlendirilmesi için ilk tercih edilen yöntem histerosalpingografidir ( HSG ). HSG genital kanalın iç yapısı hakkında çok değerli bilgiler verir. HSG ile tanımlanabilecek patolojiler ; rahim içi myomlar, endometrial polip, rahim içi yapışıklıklar, ve tüplere ait tıkanıklıklar ve şekil bozukluklarıdır. HSG adet sonrası dönemde çekilir. Çünkü bu dönemde gebelik olmadığı bilinmektadir. Öncesinde mutlaka hastanın genital muayenesi yapılmalıdır. Enfeksiyon varsa film çekilmemelidir. Ağrılı bir işlem değildir. Genel anestezi gerektirmez. Ancak hastanın çok korkusu varsa genel anestezi uygulanabilir.
Özellikle HSG ile tespit edilen rahim içi patolojilerin tanı ve tedavisinde histeroskopi yapılır. Histeroskopide endoskopik sistemle rahim içi gözlenir. Rahim içi CO2, saline, yüksek molekül ağırlıklı dextran veya glisin ile doldurularak inceleme yapılır. Anestezi ve anljezi yapılmaksızın, cerrahi müdahale merkezlerinde uygulanabilir. Aynı zamanda polip, rahim içi myom v.s. de cerrahi müdahale de yapılabilir.
Histerosonografi son yıllarda rahim içinin değerlendirilmesi için muayenehane şartlarında kullanılan bir yöntemdir. Rahim içine yerleştirilen bir kanül ile sıvı verilmekte ve bu esnada vajinal ultrasonografi ile rahim içi değerlendirilmektedir. Radyasyon, alerjik reaksiyon yapabilecek madde , iyotlı kontrast madde kullanılmaması bu yöntemin avantajlarıdır.
Genital kanalın dış yapısının değerlendirilmesinde laparoskopi kullanılır. Laparoskopi ameliyathane şartlarında, genel anestezi ile uygulanan bir yöntemdir. Önce karın içi hava ile doldurulur. Daha sonra göbek altından ve karnın alt kısmından yapılan çok ufak kesilerle endoskopik cihazlar karın içine yerleştirilir. Karın içinin direkt gözlendiği bu işlemde rahim, tüpler ve yumurtalıklarla ve bu organların çevreleriyle olan ilişkileri değerlendirilir.
Bu bölgede geçirilmiş enfeksiyon veya cerrahiye bağlı yapışıklıklar olup olmadığı görülür. Aşağıdan rahim içine verilen metilen mavisinin tüplerden geçip geçmediğine bakılarak, tüplerin açık olup olmadığı değerlendirilir. Laparoskopi infertilite değerlendirmesinin son basamağıdır. Fakat ileri yaş hastalarda veya endometriosisi olan hastalarda laparoskopi erken dönemde düşünülebilir. Laparoskopi sırasında saptanan patolojilerin bir kısmana ( yapışıklık, myom, endometriosis, yumurtalık kisti v.s. ) aynı anda müdahale edilebilmektedir. Laparoskopi öncesi HSG v.s. gibi tüm testlerin yapılması esasdır.